Xbloc: 15 jaar succes!

27 september 2018 00:00

In het schuurtje van Bas Reedijk (afdelingshoofd Kustwaterbouw van BAM Infraconsult) werden de allereerste Xblocjes gegoten en getest in een zelfgemaakte golfgoot. Inmiddels zijn er wereldwijd 35 projecten met maar liefst 400.000 Xblocs uitgevoerd. In o.a. Australië, Indonesië, Verenigde Arabische Emiraten, Nieuw Zeeland, Frankrijk, Turkije en ook in Nederland bij Cadzand-Bad liggen Xbloc golfbrekers.

Tijd voor een innovatie
‘Het begon allemaal in 2000 met een project voor BAM International’, vertelt Bas Reedijk (afdelinghoofd Kustwaterbouw van BAM Infraconsult). ‘Een rijke Duitser had problemen met de golfbreker van de jachthaven op zijn privé-eiland. Wij stelden voor de golfbreker te herstellen met betonnen blokken. We pasten een veelgebruikt Frans golfbrekerblok toe, maar plaatsing viel tegen en daardoor liep de uitvoering vertraging op.’ Tijd om zelf een innovatie te bedenken!

Geboorte van een golfbrekerblok
Tijdens twee brainstormsessies tekenden we verschillende vormen van het nieuwe golfbrekerblok. ‘Wij wilden blokken met meer symmetrie, die gemakkelijker in elkaar haken,’ zegt Bas. Zo ontstond de X-vorm van dit blok. De eerste Xblocjes werden in de keuken van Bas gegoten en getest in een zelfgemaakte golfgoot in zijn schuurtje. Op die manier bleven de initiële kosten laag. ‘We hebben veel overuren besteed aan de ontwikkeling van het nieuwe Xbloc. Toen de eerste resultaten positief waren, ontvingen we ontwikkelingsbudget om dit blok verder te ontwikkelen en konden we modelproeven doen bij Deltares.’

Afwachtende houding
In 2003 lanceerden we het nieuwe Xbloc bij aannemers en opdrachtgevers, maar helaas de markt reageerde in eerste instantie afwachtend. Bas: ‘We hadden het nieuwe Xbloc zeer grondig getest, maar helaas hadden we nog geen referentieprojecten. Iedereen wilde weten hoe lang de Xblocs in zee hadden gelegen en of het zware stormen had doorstaan.’ Een jaar later was er goed nieuws. Het eerste project was een feit: een zeewering bij een olieterminal in Indonesië. En in 2005 realiseerde een Ierse aannemer het eerste Xbloc-project in Europa. Inmiddels zijn er wereldwijd 35 projecten met 400.000 Xblocs uitgevoerd. Van Australië, Indonesië, Verenigde Arabische Emiraten, Nieuw Zeeland, Dominicaanse Republiek, Panama, Costa Rica, Ierland, Polen, Frankrijk, Turkije en ook in Nederland bij Cadzand-Bad ligt er inmiddels een Xbloc golfbreker. Petje af voor deze innovatie!

Wit poeder
Inmiddels worden de Xblocs wereldwijd geproduceerd, vaak in de buurt van de projectlocatie. De kustwaterbouwkundige medewerkers van BAM Infraconsult begeleiden de productie en adviseren over de betonsamenstelling en de plaatsing van de blokken op golfbrekers en kustverdedigingen. Bas: ‘We halen wel eens een zak cement naar Nederland om de samenstelling te controleren. Enkele jaren geleden was mijn collega Martijn Meijer op weg terug vanuit Panama. Op de luchthaven werd zijn zak met  ‘wit poeder’ onderschept. Hij heeft de zak cement daar moeten achter laten ….’ Ook op luchthaven Schiphol kent men inmiddels de Xbloc: De bekende weggeefblokjes kleuren onder de röntgenscanner pikzwart. ‘Ze worden er door de douane altijd meteen uitgevist’, zegt Bas lachend.

Golfgoot
Wij voerden onze modelproeven altijd uit bij gespecialiseerde instituten zoals Deltares. Bas: ‘Door het succes van Xbloc moesten we zoveel research en testwerk doen, dat we niet meer altijd terecht konden in de Europese laboratoria. Op een bepaald moment moesten we zelfs in Zuid-Afrika gaan testen!’ Door de komst van een eigen golfgoot in Utrecht was dit gelukkig niet meer nodig. Een glazen constructie van 25 meter lange, 60 centimeter breed en één meter diep, waarmee we golfbrekers die we ontwerpen, op schaal in 2D testen.

Bas: ‘We gebruiken deze golfgoot niet alleen voor commerciële proeven, maar ook voor eigen wetenschappelijk onderzoek in samenwerking met studenten van TU Delft. Op deze manier blijven we voorop lopen in ons vakgebied!’

Doorontwikkeling
Op diverse projecten bleek dat Xblocs te regelmatig werden geplaatst, dat resulteert in een te hoge plaatsingsdichtheid. Dit betekent in de praktijk dat er meer blokken gemaakt en geplaatst moeten worden. Dat is natuurlijk een ongewenste situatie. We wilden een nieuw golfbrekerblok ontwikkelen dat we regelmatig kunnen plaatsen, maar niet meer beton verbruikt dan een onregelmatig geplaatst Xbloc.

Robert Jacobs (specialist kustwaterbouw bij BAM Infraconsult): ‘Ons uitgangspunt bij de ontwikkeling van dit nieuwe blok was een regelmatig geplaatst Xbloc. Hiervan schaafden we overtollige onderdelen af en we wijzigden de vorm zo, dat er niet meer beton in de toplaag nodig is om eenzelfde hydraulische stabiliteit te behalen. De blokken moeten robuust zijn, goed op elkaar steunen en in elkaar grijpen, en de laag moet voldoende porositeit hebben. Een revolutionair proces waaraan veel collega’s van de afdeling Kustwaterbouw een bijdrage leverden.’

Na héél veel modeltesten, met steeds weer een doorontwikkeling van het blok, en met de hulp van studenten van de TU Delft, en bijna vier afstudeeronderzoeken later, zijn we op een blok uitgekomen waar we met recht trots op kunnen zijn! Het XblocPlus. Bekijk hieronder een film van het ontstaan van deze variant op het Xbloc.

Robert: ‘Een mooie team effort, waaraan veel medewerkers hun steentje bijgedragen hebben. Nog mooier is dat we dit  blok meteen al op een fantastisch project gaan toepassen, en wel op onze eigen ‘iconische’ Afsluitdijk! Het blok, dat op dit project de naam Levvel-bloc heeft,  is dan ook bij uitstek geschikt voor de Afsluitdijk met zijn lange rechte stukken waar het regelmatig geplaatste blok mooi bij past. Ons harde werken wordt direct beloond. We mogen er de komende jaren 75.000 stuks van maken en plaatsen!’

Meer informatie: www.xbloc.com